«کلید کجاست؟» در جلسه اول شبیه یک سؤال فنی به نظر میرسد. اما جوابش مشخص میکند محصول چه قولی به کاربر میدهد، روز حادثه چه کسی پاسخگوست، و تیم پشتیبانی باید چه نوع سؤالی را جواب بدهد.
سه مدل اصلی داریم و هیچکدام مطلقاً بهتر نیست. هر کدام ریسک را جای دیگری میگذارد.
خلاصه مطلب: در مدل غیرامانی، کلید دست کاربر است و امنیتش هم با خودش. در مدل امانی، سرویس کلیدها را نگه میدارد و مسئولیت نگهداری و عملیات زیرساخت را میپذیرد؛ پشتیبانی از کاربر نهایی اما با سازمان است. مدل ترکیبی هر دو را برای دو گروه کاربری متفاوت کنار هم میگذارد. زربان سازمانی امانی است، چون سازمان از طرف کاربرانش عمل میکند.
مدل اول: غیرامانی؛ کلید دست کاربر
اینجا سازمان هیچوقت کلید را نمیبیند. کاربر کیف پول خودش را وصل میکند، وام را با قرارداد هوشمند میسازد و داراییاش را خودش نگه میدارد.
مزیتش روشن است: سازمان هدف حمله نیست، چون چیزی برای سرقت نگه نمیدارد. اما بار تجربه کاربری و پشتیبانی میافتد گردن کاربر. اگر عبارت بازیابی را گم کند، دارایی رفته است. اگر آدرس را اشتباه بزند، تراکنش برنمیگردد. برای هر عملیات هم باید کیف پول را وصل کند و کارمزد شبکه را با دارایی همان شبکه داشته باشد.
این مدل به کار کاربران حرفهای میآید و محصولاتی که امنیت را عمداً به کاربر میسپارند: کیف پول غیرامانی، پروتکل وامدهی روی زنجیره، یا محصولی که مخاطبش با کیف پول راحت است.
مدل دوم: امانی؛ سرویس کلیدها را نگه میدارد
در مدل امانی1، سرویس نگهدارنده کلیدها را مدیریت میکند و سازمان از طریق رابط برنامهنویسی از طرف کاربرانش عملیات انجام میدهد. کاربر لازم نیست کیف پول نصب کند، عبارت بازیابی حفظ کند یا کارمزد شبکه داشته باشد.
مسئولیت هم جابهجا میشود. نگهداری، تأمین نقدینگی برداشت، پایش واریز و پاسخ به حادثه با سرویس است. در عوض، سازمان باید به طرف مقابل اعتماد کند و مطمئن شود کلیدها درست جدا شدهاند، دسترسیها کنترل میشوند و مسیر خروج وجود دارد.
مدل سوم: ترکیبی؛ هر کاربری با ابزار خودش
بعضی محصولات هر دو گروه را دارند. کاربر حرفهای کلید خودش را میخواهد؛ کاربر عادی اصلاً نمیخواهد درگیر کلید شود. اینجا میتوان دو مسیر را کنار هم گذاشت: کیف پول غیرامانی برای گروه اول، حساب امانی برای گروه دوم.
هزینهاش این است که دو تجربه کاربری، دو مسیر پشتیبانی و دو نوع ریسک را باید اداره کنید. اگر حجم هر دو گروه بالاست، این هزینه معمولاً میارزد.
| موضوع | غیرامانی | امانی | ترکیبی |
|---|---|---|---|
| کلید در اختیار | کاربر | سرویس | بسته به گروه کاربر |
| مسئولیت امنیت | کاربر | سرویس | هر دو، جدا از هم |
| تجربه کاربر | نیاز به کیف پول و کارمزد | ساده، مثل حساب معمولی | دو مسیر جدا |
| بازیابی حساب | با عبارت بازیابی | از طریق پشتیبانی | بسته به مسیر |
| مناسب برای | کاربر حرفهای | محصول عمومی و سازمانی | محصول با دو نوع مخاطب |
چرا زربان سازمانی امانی است؟
چون سازمان شما از طرف کاربرانش عمل میکند. کاربری که در اپلیکیشن شما وام میگیرد یا پسانداز میکند، قرار نیست کیف پول بسازد و کلید نگه دارد. او حساب کاربری خودش را در محصول شما دارد و انتظار دارد همانجا همهچیز کار کند.
در زربان سازمانی، کلیدها در سرویس کلید سلسلهمراتبی قطعی2 میمانند و از سرویس بیرون نمیآیند؛ حتی در پاسخ فراخوانیها هم برنمیگردند. قراردادهای هوشمندِ زیرساخت همان قراردادهای پروتکل عمومی زربان است که آدیتوان حسابرسیشان کرده و متنباز هستند. هر عملیات حساس هم با کاربر، زمان و نتیجه ثبت میشود.
اگر بخشی از کاربران کلید خودشان را میخواهند، پروتکل عمومی زربان همان مدل غیرامانی را روی زنجیره ارائه میدهد. جزئیات این تفاوت را در امنیت زربان سازمانی خواندهاید.
ریسک امانی را چطور کم میکنیم؟
هیچ سرویس امانیای نمیتواند بگوید ریسک صفر است. اما میتواند بگوید ریسک را کجا نگه میدارد و چطور آن را میبیند:
- جداسازی دسترسی: نقشهای مالک، مدیر، توسعهدهنده و مشاهدهکننده، و امکان دعوت و حذف فوری هر عضو.
- مسیر کنترلشده برداشت: برداشتها از کیف پول داغ و پس از بررسی موجودی پرداخت میشوند؛ پیش از ارسال روی شبکه هم میتوان آنها را لغو کرد.
- تاریخچه کامل: هر عملیات حساس با کاربر، زمان و نتیجه در داشبورد ثبت میشود و قابل بازبینی است.
- ورود دو مرحلهای: حسابهای سازمانی میتوانند با برنامه احرازکننده محافظت شوند.
- قراردادهای قابل بررسی: تیم فنی شما میتواند پیش از امضا، قراردادها را خودش بخواند.
کدام مدل به کدام محصول میخورد؟
محصول عمومی با کاربر عادی: امانی. کاربر نباید برای گرفتن وام، کیف پول بسازد.
کیف پول یا محصول برای کاربر حرفهای: غیرامانی، یا ترکیبی با مسیر امانی برای کاربران تازه.
پلتفرم وامدهی: اگر وثیقه را خودتان نگه میدارید، امانی؛ اگر میخواهید کاربر خودش وثیقه بگذارد، ترکیبی با گواهی وثیقه.
مدل نگهداری مناسب محصول خود را پیدا کنید
شمارهتان را بگذارید تا در ساعات کاری تماس بگیریم و بر اساس نوع کاربران و محصولتان، مدل نگهداری و مسیر مهاجرت را بررسی کنیم.
بیشتر بخوانید: ساخت یا خرید؟ و امنیت زربان سازمانی.
سؤالات متداول
میتوانیم هر دو مدل را همزمان داشته باشیم؟
بله. بخشی از محصول میتواند روی پروتکل غیرامانی زربان کار کند و بخش دیگر روی حسابهای سازمانی. این دو مسیر جدا هستند و میتوانند کنار هم زندگی کنند.
در مدل امانی، مسئولیت قانونی با کیست؟
این پرسش پاسخ قراردادی و مقرراتی دارد و بسته به محصول و حوزه فعالیت شما فرق میکند. پیش از لانچ، آن را با مشاور حقوقی خودتان روشن کنید؛ ما هم در جلسه فنی، مرز مسئولیت عملیاتی هر بخش را شفاف میکنیم.
کاربر میتواند داراییاش را از سرویس بیرون ببرد؟
بله. برداشت به آدرسی که کاربر یا سازمان شما تعیین میکند انجام میشود و دارایی روی زنجیره قابل مشاهده است.
اگر سرویس را عوض کنیم، داراییها چه میشوند؟
دارایی روی زنجیره است، نه داخل یک پایگاه داده خصوصی. میتوانید به آدرسی که خودتان کنترل میکنید منتقلش کنید. جزئیات این مسیر در مستندات یکپارچهسازی سازمانی و در امنیت زربان سازمانی آمده است.
