جلسهای را تصور کنید که احتمالاً در آن بودهاید. مدیر محصول میگوید کاربران میخواهند داخل همین اپلیکیشن تتر نگه دارند، و باید این قابلیت را اضافه کنیم. تیم فنی میرود تا تخمین بزند.
دو هفته بعد چیزی که برمیگردد یک قابلیت نیست؛ یک نقشه راه است. کلید خصوصی کجا نگهداری شود؟ آدرس واریز هر کاربر را چه کسی میسازد و چه کسی زنجیره را رصد میکند تا بفهمد پول رسیده؟ برداشتها را چطور صف کنیم که با یک قطعی شبکه دو بار ارسال نشوند؟
زربان سازمانی دقیقاً برای همین جلسه ساخته شده است.
خلاصه مطلب: زربان سازمانی زیرساخت رمزارز را بهشکل سرویس در اختیار کسبوکارها میگذارد؛ از نگهداری کلید و ساخت آدرس واریز تا وبهوک و داشبورد. علاوه بر این، سه محصول مالی هم روی همان زیرساخت ارائه میشود: پسانداز، وام با وثیقه رمزارز و گواهی وثیقه. راهاندازی هر سازمان را هم تیم زربان خودش انجام میدهد.
چرا این کار از آنچه به نظر میرسد سختتر است؟
فهرست کارها در نگاه اول کوتاه است. مشکل اینجاست که هر سطر آن، خودش یک پروژه مستقل است.
نگهداری کلید خصوصی را در نظر بگیرید. کلید باید امن بماند، پشتیبان داشته باشد، و در عین حال هر بار که کاربری برداشت میزند در دسترس باشد. این سه خواسته با هم در تنشاند و هر معماریای که انتخاب کنید، یکی را فدای دیگری میکند. تصمیمش هم از آن تصمیمهایی نیست که بعداً بهراحتی عوض شود.
رصد زنجیره داستان جداگانهای دارد. ساختن آدرس واریز کار سختی نیست؛ فهمیدن اینکه پول رسیده کار سختی است. باید بلاکها را دنبال کنید، با بازآرایی زنجیره کنار بیایید، تعداد تأییدها را برای هر شبکه جدا تنظیم کنید و وقتی نود از کار افتاد، بدانید از کجا ادامه دهید.
و اگر قرار باشد وام هم بدهید، به قیمتگذاری لحظهای، پایش سلامت وثیقه و سازوکار تسویه1 نیاز دارید. یعنی همان چیزی که یک پروتکل وامدهی است، منتها داخل محصول شما.
هیچکدام از اینها آن چیزی نیست که کاربر بابتش پول میدهد. کاربر محصول شما را میخواهد، نه زیرساختی که پشت آن کار میکند.
چه چیزی تحویل میگیرید؟
هر سازمانی که روی زربان راه میافتد، از روز اول اینها را دارد؛ فارغ از اینکه کدام محصول مالی برایش فعال شده باشد:
- سرویس کلید سلسلهمراتبی قطعی2 که کلیدها را نگه میدارد. کلیدها از سرویس بیرون نمیآیند و در پاسخ هیچ فراخوانی برنمیگردند.
- حساب و آدرس واریز اختصاصی برای هر کاربر.
- ساخت و امضای تراکنش و پیگیری وضعیت آن تا تأیید نهایی.
- وبهوک بلادرنگ3 برای واریز، برداشت و تغییر وضعیت حساب.
- داشبورد عملیاتی و مدیریت چندکاربره با سطوح دسترسی متفاوت.
فراخوانیها همان چیزی است که انتظار دارید: درخواستهای ساده روی رابط برنامهنویسی4، با پاسخهای استاندارد. دانش قرارداد هوشمند لازم نیست.
سه محصولی که هر اپ فینتکی به آن نیاز دارد
تا اینجا حرف از جابهجایی دارایی بود. اما زربان سه محصول مالی هم روی همین زیرساخت ارائه میکند، و اینجاست که ماجرا از نگهداری و انتقال دارایی فراتر میرود.
پسانداز
فرض کنید صرافی هستید و همیشه مقداری ریال برای تسویه نگه میدارید. آن موجودی همانجا نشسته و کاری نمیکند. با پسانداز سازمانی میتوانید آن را در استخر وامدهی زربان بگذارید و سود بگیرید؛ ۴۵ درصد سالانه، که ثانیه به ثانیه روی موجودی مینشیند.
و همچنین میتوانید همین پسانداز را مستقیم به کاربران خودتان ارائه کنید. نرخی که به کاربر اعلام میکنید ثابت است، مثلاً ۳۵ درصد سالانه، و نرخی که خودتان از استخر میگیرید شناور. مابهالتفاوت این دو مستقیماً درآمد شماست، آن هم بدون اینکه لازم باشد محصول مالی تازهای بسازید یا نقدینگیاش را خودتان تأمین کنید.
وام با وثیقه رمزارز
به کاربرانتان وام میدهید، بیآنکه لازم باشد موتور وثیقه و تسویه را خودتان بنویسید.
طرحها، نسبت وثیقه5، کارمزد سالانه و سقف بدهی مشخص است. تعداد و فاصله اقساط را از میان پیکربندیهای موجود انتخاب میکنید. پیش از اینکه وام واقعاً ساخته شود میتوانید شرایطش را برآورد کنید و به کاربر نشان دهید، و بعد از آن سلامت وثیقه و روند بازپرداخت را پایش کنید.
گواهی وثیقه
این محصول یک کار مشخص را خیلی خوب انجام میدهد: اثبات.
یک گواهی میسازید و در جوابش یک لینک میگیرید. همین. لینک را هر جور راحتترید میفرستید؛ با ایمیل، با پیامک، یا همانجا وسط گفتوگو. گیرنده بازش میکند و میبیند چقدر وثیقه قفل شده و همین لحظه وضعیتش چطور است. نه ثبتنام میخواهد، نه حساب کاربری.
به درد جایی میخورد که باید به کسی خارج از سازمانتان چیزی را ثابت کنید. مثلاً به شریک تجاری نشان دهید معادل بدهیتان وثیقه گذاشتهاید.
اما کاربرد دومش برای یک اپ فینتک جذابتر است. فرض کنید میخواهید به کاربرانتان وام با پشتوانه رمزارز بدهید، ولی نمیخواهید نگهداری وثیقه، قیمتگذاری لحظهای و تسویه را خودتان بسازید. بقیهاش، یعنی بدهی و اقساط و اعتبارسنجی، کار خودتان است و بلد هم هستید.
در این حالت فقط یک موقعیت وثیقه از راه رابط برنامهنویسی میسازید و لینکش را به کاربر میدهید. کاربر روی همان صفحه وثیقهاش را واریز میکند، بیآنکه لازم باشد نزد زربان حسابی داشته باشد. همین که وثیقه قفل شد، وبهوک به شما خبر میدهد و از آن لحظه بقیه فرایند وام دست خودتان است. اگر روزی کار به نقد شدن وثیقه هم برسد، آن سمت ماجرا با ماست.
داشبورد؛ همان دادهها، بدون نوشتن کد
هرچه از راه رابط برنامهنویسی در دسترس است، از داشبورد هم دیده میشود. این نکته کوچکی به نظر میرسد، ولی در عمل یعنی تیم مالی و پشتیبانی شما برای هر سؤال ساده مجبور نیست سراغ تیم فنی برود.
هر محصولی که برای سازمان فعال شده باشد، بخش خودش را دارد. وامها مثلاً با طرح، وضعیت، بدهی جاری و سلامت وثیقه در یک فهرست واحد میآیند:
امنیت را چطور تضمین میکنید؟
این همان پرسشی است که یک قرارداد سازمانی را پیش میبرد یا متوقف میکند، پس بیمقدمه جوابش را میدهیم.
قراردادهای هوشمندی که زربان سازمانی روی آنها اجرا میشود، همان قراردادهای پروتکل عمومی زربان است و شرکت آدیتوان6 حسابرسیشان کرده. متنباز هم هستند، یعنی تیم فنی شما میتواند پیش از امضای هر قراردادی خودش بررسیشان کند. کلیدهای خصوصی از سرویس نگهدارنده خارج نمیشوند و هر عملیات حساس با کاربر، زمان و نتیجه ثبت میشود و در داشبورد قابل بازبینی است.
زربان سازمانی سرویسی امانی7 است؛ یعنی نگهداری کلیدها و مسئولیت امن ماندنشان با ماست. برای سازمانی که میخواهد وقت تیمش را روی محصول خودش بگذارد، همین نکته اصل ماجراست. و اگر جایی لازم داشتید که کاربر خودش کلیدش را نگه دارد، پروتکل غیرامانی زربان روی زنجیره همان را ارائه میکند.
از صفر تا اولین واریز، در سه گام
- کلید دسترسی بگیرید. سازمان شما را میسازیم و کلید را از داشبورد برمیدارید.
- حساب و آدرس واریز بسازید. برای هر کاربر یک حساب و یک آدرس اختصاصی.
- وبهوک را وصل کنید. نشانی خودتان را ثبت میکنید و از آن به بعد رویداد واریز و برداشت را بلادرنگ میگیرید.
نمونههای آماده هر گام، همراه با فهرست کامل نقاط پایانی، در مستندات یکپارچهسازی سازمانی هست.
زربان سازمانی را از نزدیک ببینید
شمارهتان را بگذارید تا در ساعات کاری تماس بگیریم و ببینیم زربان سازمانی چطور به کار محصول شما میآید.
به درد چه کسانی میخورد؟
اگر صرافی یا پلتفرم معاملاتی هستید، واریز و برداشت رمزارز را میگیرید بدون اینکه زیرساختش را از صفر بسازید. اگر فینتک یا اپلیکیشن مالی دارید، نگهداری و انتقال رمزارز را با کمترین دست بردن در معماری فعلی اضافه میکنید. پلتفرمهای وامدهی میتوانند موتور وثیقه و بدهی زربان را زیر محصول خودشان بگذارند.
و اگر سازمانی هستید که نقدینگی بلااستفاده دارد، چه منابع خودتان و چه موجودی کاربران، میتوانید بدون فروش دارایی به کارش بیندازید.
جمعبندی
خلاصهاش این است: کاری که یک تیم چند ماه باید برایش وقت بگذارد و بعد هم تا ابد نگهداریاش کند، حالا سرویسی است که میگیرید. فرقش با یک درگاه پرداخت ساده هم در این است که اینجا علاوه بر جابهجایی دارایی، سه محصول مالی هم روی همان زیرساخت در دسترس است.
سؤالات متداول
تفاوت زربان سازمانی با پروتکل عمومی زربان چیست؟
پروتکل عمومی غیرامانی است و کاربر کلید خودش را نگه میدارد. زربان سازمانی امانی است و کلیدها را ما نگهداری میکنیم، چون سازمان شما از طرف کاربرانش عمل میکند.
برای یکپارچهسازی باید قرارداد هوشمند بلد باشیم؟
نه. کار با فراخوانیهای معمولی و وبهوک پیش میرود و لایه زنجیره پشت سرویس میماند.
میتوانیم فقط یکی از محصولهای مالی را بگیریم؟
بله. هر محصول جداگانه برای سازمان شما فعال میشود، پس میتوانید با همان چیزی شروع کنید که امروز لازم دارید و بعداً بقیه را اضافه کنید. داشبورد هم دقیقاً همان محصولهای فعال شما را نشان میدهد.
چطور شروع کنیم؟
فرم بالا را پر کنید یا سری به صفحه زربان سازمانی بزنید. از همان تماس اول مشخص میکنیم چه چیزی لازم دارید، و راهاندازی سازمان را تیم ما انجام میدهد.