نقد شدن وثیقه
هر وامی که در زربان گرفته میشود پشتوانهای رمزارزی دارد و ارزش این پشتوانه همیشه از بدهی بیشتر است. اما قیمت رمزارز ثابت نمیماند. اگر قیمت آنقدر پایین بیاید که فاصله امن میان وثیقه و بدهی از بین برود، قرارداد هوشمند دیگر منتظر وامگیرنده نمیماند؛ بخشی از وثیقه یا تم ام آن را میفروشد و بدهی را تسویه میکند. به این فرایند نقد شدن وثیقه1 میگویند.
زربان دو سامانه وامدهی جداگانه دارد که قراردادها، واژهها و قواعد نقد شدنشان با هم فرق میکند:
- بازار سپرده و وام: کاربر دارایی را در استخر وامدهی سپرده میکند و در برابر آن وام میگیرد. در این سامانه به حساب وامگیرنده «موقعیت» میگوییم و ایمنی آن را «شاخص سلامت» میسنجد. وقتی موقعیت ناامن شود، یک نقدکننده بدهی را میپردازد و وثیقه را با تخفیفی ثابت برمیدارد.
- سامانه استیبلکوین زر: کاربر در زرگری رمزارز را در «صندوق» قفل میکند و در برابر آن زر ضرب میکند. ایمنی صندوق را «نسبت نقد شدن» تعیین میکند. وقتی صندوق ناامن شود، وثیقه به حراج هلندی2 میرود و حافظان آن را میخرند.
این دو سامانه به هم وابسته نیستند؛ نقد شدن در یکی، هیچ اثری بر موقعیتها یا صندوقهای دیگری ندارد. در این صفحه هر دو سازوکار را با جزئیات قراردادها، پارامترهای فعلی و یک مثال عددی توضیح دادهایم و در پایان نشان دادهایم چرا احتمال انباشته شدن بدهی بیپشتوانه در زربان پایین است.
دو سازوکار در یک نگاه
| پرسش | بازار سپرده و وام | سامانه استیبلکوین زر |
|---|---|---|
| حساب وامگیرنده را چه مینامیم؟ | موقعیت | صندوق |
| ایمنی حساب را چه چیزی میسنجد؟ | شاخص سلامت | نسبت نقد شدن |
| چه کسی وثیقه را نقد میکند؟ | نقدکننده، که بدهی را مستقیماً میپردازد. | حافظ، که حراج را آغاز میکند، و خریدارانی که از حراج میخرند. |
| نقد شدن کی آغاز میشود؟ | وقتی شاخص سلامت به کمتر از ۱ میرسد. | وقتی ارزش وثیقه از حاصلضرب بدهی در نسبت نقد شدن کمتر میشود. |
| قیمت فروش را چه چیزی تعیین میکند؟ | قیمت اوراکل، که پاداشی ثابت از آن کم میشود. | حراج هلندی؛ قیمت از قیمت اوراکل شروع میشود و گامبهگام پایین میآید. |
| در هر نوبت چه مقدار نقد میشود؟ | حداکثر نیمی از بدهی. | کل بدهی صندوق، تا جایی که سقف حراجهای همزمان اجازه دهد. |
| وامگیرنده چه هزینهای میدهد؟ | پاداش نق دکننده را، که بسته به دارایی بین ۵ و ۱۰ درصد مبلغ تسویهشده است. | جریمه ۱۳ درصدی و تخفیف حراج را روی بخشی از وثیقه که فروخته میشود. |
| وثیقه باقیمانده کجا میرود؟ | در حساب وامگیرنده میماند. | پس از تسویه بدهی به صندوق برمیگردد. |
نقد شدن در بازار سپرده و وام
بازار سپرده و وام زربان انشعابی از پروتکل آوه است و نقد شدن در آن همان منطق آزمودهشده را دنبال میکند. در این بازار حراجی برگزار نمیشود؛ هر کسی که موقعیت ناامنی پیدا کند، میتواند در یک تراکنش بدهی آن را بپردازد و وثیقه را با تخفیف بردارد.
موقعیت کی نقدشدنی میشود؟
قرارداد استخر وامدهی برای هر حساب یک شاخص سلامت3 حساب میکند:
شاخص سلامت = مجموع (ارزش هر وثیقه × آستانه نقد شدن همان وثیقه) ÷ کل بدهی
آستانه نقد شدن4 برای هر دارایی جداگانه تعیین شده است. مثلاً آستانه اتر ۸۲٫۵ درصد است؛ یعنی هر هزار زر اتر، در محاسبه شاخص سلامت ۸۲۵ زر به حساب میآید. قرارداد ارزش وثیقه و بدهی را از اوراکل قیمت5 میخواند و همین که شاخص به کمتر از ۱ برسد، موقعیت نقدشدنی میشود.
نقدکننده چه میکند؟
نقدکننده6 هر نشانیای میتواند باشد؛ برای این کار مجوز یا ثبتنام لازم نیست. فرایند در یک تراکنش انجام میشود:
- نقدکننده موقعیتی را پیدا میکند که شاخص سلامتش کمتر از ۱ است. همه دادههای لازم روی زنجیره در دسترس است.
- تابع نقد کردن7 را فراخوانی میکند و میگوید کدام وثیقه را میخواهد، کدام بدهی را تسویه میکند و تا چه مقدار.
- قرارداد مبلغ تسویه را به نیمی از بدهی وامگیرنده در آن دارایی محدود میکند. به این سقف، سقف تسویه در هر نوبت8 میگویند.
- قرارداد معادل مبلغ تسویهشده را به قیمت اوراکل، بهاضافه پاداش نقد کردن9، از وثیقه وامگیرنده جدا میکند و به نقدکننده میدهد. نقدکننده خودش انتخاب میکند که دارایی اصلی را بگیرد یا توکن سپرده آن را10.
- نقدکننده مبلغ تسویه را در همان تراکنش به استخر میپردازد و قرارداد به همان اندازه از بدهی وامگیرنده کم میکند.
دو حالت خاص هم در قرارداد پیشبینی شده است. اگر وثیقه وامگیرنده برای پرداخت کامل پاداش کافی نباشد، قرارداد کل وثیقه را میدهد و مبلغ تسویه را به همان نسبت کم میکند. اگر هم استخر در آن لحظه به اندازه کافی از دارایی وثیقه نقدینگی نداشته باشد، نقدکننده فقط میتواند توکن سپرده را بگیرد.
معمولاً یک نوبت نقد کردن شاخص سلامت را به بالای ۱ برمیگرداند. اگر برنگرداند، موقعیت همچنان نقدشدنی است و نوبت بعدی میتواند بلافاصله انجام شود.
یک مثال عددی
فرض کنید وامگیرندهای معادل ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ زر اتر وثیقه گذاشته و ۸۰۰٬۰۰۰ زر بدهی دارد. شاخص سلامتش در این لحظه این است:
۱٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۰٫۸۲۵ ÷ ۸۰۰٬۰۰۰ = ۱٫۰۳
قیمت اتر ۵ درصد پایین میآید و ارزش وثیقه به ۹۵۰٬۰۰۰ زر میرسد. شاخص سلامت به ۰٫۹۸ میرسد و موقعیت نقدشدنی میشود.
نقدکننده حداکثر نیمی از بدهی، یعنی ۴۰۰٬۰۰۰ زر، را میپردازد. پاداش اتر ۵ درصد است، پس قرارداد معادل ۴۲۰٬۰۰۰ زر اتر به او میدهد. پس از این نوبت، وامگیرنده ۵۳۰٬۰۰۰ زر وثیقه و ۴۰۰٬۰۰۰ زر بدهی دارد و شاخص سلامتش به ۱٫۰۹ برمیگردد. هزینه این اتفاق برای او ۲۰٬۰۰۰ زر بوده است؛ همان پاداشی که نقدکننده گرفت.
پارامترهای فعلی
| دارایی | آستانه نقد شدن | پاداش نقد کردن |
|---|---|---|
| اتر | ۸۲٫۵٪ | ۵٪ |
| دای | ۸۰٪ | ۵٪ |
| رپد بیتکوین11 | ۷۵٪ | ۵٪ |
| اتر سهامگذاریشده لیدو12 | ۷۹٪ | ۷٫۲٪ |
| چینلینک | ۷۵٪ | ۱۰٪ |
| آوه | ۷۳٪ | ۱۰٪ |
| آربیتروم | ۶۳٪ | ۱۰٪ |
این مقادیر را در شهریور ۱۴۰۵ از قرارداد روی زنجیره خواندهایم. زر در این بازار وثیقه به حساب نمیآید. پارامترها با تصمیم حاکمیت پروتکل تغییر میکنند و مقدار لحظهای هر دارایی همیشه از خود قرارداد استخر خواندنی است.
نقد شدن در سامانه استیبلکوین زر
وقتی کاربر در زرگری صندوق13 میسازد، رمزارز را قفل میکند و در برابر آن زر ضرب میکند. این سامانه انشعابی از میکردائو است و نقد شدن در آن را چهار قرارداد پیش میبرند:
- قرارداد آغاز نقد شدن14 صندوقهای ناامن را از جریان عادی خارج میکند و حراج را راه میاندازد.
- قرارداد حراج15 برای هر نوع وثیقه جداگانه مستقر شده و وثیقه را به روش هلندی میفروشد.
- منحنی قیمت16 تعیین میکند قیمت حراج با گذشت زمان چطور پایین بیاید.
- قرارداد ترازنامه17 بدهی صندوق را تحویل میگیرد و درآمد حراج به آن واریز میشود.
صندوق کی ناامن میشود؟
هر نوع وثیقه یک نسبت نقد شدن18 دارد. قرارداد ارزش وثیقه را بر این نسبت تقسیم میکند و حاصل را با بدهی میسنجد:
مقدار وثیقه × قیمت وثیقه ÷ نسبت نقد شدن
اگر این عدد از بدهی کمتر باشد، صندوق ناامن است.
بدهی در این رابطه فقط زر ضربشده نیست و کارمزد ثبات19 انباشته را هم در بر میگیرد. پس صندوق از دو راه به آستانه میرسد: یا قیمت وثیقه پایین میآید، یا کارمزد ثبات آنقدر جمع میشود که بدهی از حد مجاز بگذرد.
قیمت وثیقه از ماژول امنیتی اوراکل20 میآید. این ماژول هر قیمت تازه را یک ساعت نگه میدارد و بعد اعمال میکند. نتیجه این است که یک جهش لحظهای قیمت، یا دستکاری یکی از منابع قیمت، نمیتواند بیدرنگ صندوقها را نقد کند. کاربر هم پیش از آنکه افت قیمت به صندوقش برسد، فرصت دارد وثیقه اضافه کند یا بدهی را کم کند.
گام اول: آغاز نقد شدن
هر کسی میتواند تابع آغاز نقد شدن21 را برای یک صندوق ناامن فراخوانی کند. قرارداد پس از بررسی ناامن بودن صندوق، این کارها را انجام میدهد:
- مقدار بدهی قابل نقد را تعیین میکند. معمولاً کل بدهی صندوق نقد میشود. اما قرارداد برای هر نوع وثیقه و برای کل سامانه سقفی دارد که مشخص میکند حداکثر چه مقدار بدهی همزمان در حراج باشد22. اگر این سقف پر شده باشد، فقط بخشی از صندوق نقد میشود؛ مگر اینکه باقیمانده بدهی از حداقل بدهی صندوق23 کمتر شود، که در این صورت کل صندوق نقد میشود.
- وثیقه و بدهی را از صندوق برمیدارد. سهم متناسب وثیقه به قرارداد حراج میرود و بدهی به قرارداد ترازنامه منتقل میشود.
- هدف حراج را تعیین میکند. مبلغی که حراج باید جمع کند برابر است با بدهی بهاضافه جریمه نقد شدن24. جریمه در حال حاضر ۱۳ درصد است.
- حراج را آغاز میکند و پاداش شروع را میپردازد. کسی که نقد شدن را آغاز کرده، از محل ترازنامه یک پاداش ثابت و یک پاداش نسبی25 میگیرد: ۳۰۰ زر بهاضافه ۰٫۱ درصد هدف حراج.
گام دوم: حراج هلندی
در حراج هلندی قیمت از بالا شروع میشود و با گذشت زمان پایین میآید. اولین کسی که قیمت را مناسب ببیند، میخرد. در عمل هر حراج مانند یک سفارش فروش بزرگ است که قیمتش لحظهبهلحظه پایین میآید و چند خریدار میتوانند بخشبخش آن را پر کنند.
قرارداد حراج قیمت شروع را از حاصلضرب قیمت اوراکل در ضریب قیمت شروع26 به دست میآور د. این ضریب در حال حاضر ۱۰۰ درصد است، پس حراج دقیقاً از قیمت اوراکل شروع میشود. سپس منحنی قیمت نمایی پلکانی، قیمت را در هر ۹۰ ثانیه ۱ درصد کم میکند:
| زمان از شروع حراج | قیمت نسبت به قیمت شروع |
|---|---|
| ۰ دقیقه | ۱۰۰٪ |
| ۴٫۵ دقیقه | ۹۷٪ |
| ۱۵ دقیقه | ۹۰٫۴٪ |
| ۳۰ دقیقه | ۸۱٫۸٪ |
| ۶۰ دقیقه | ۶۶٫۹٪ |
| ۹۰ دقیقه | ۵۴٫۷٪ |
| ۱۲۰ دقیقه | ۴۴٫۸٪ |
خریدار تابع خرید27 را فراخوانی میکند و دو عدد به آن میدهد: حداکثر مقدار وثیقهای که میخواهد و حداکثر قیمتی که میپذیرد. قرارداد وثیقه را به قیمت همان لحظه میفروشد. اگر مقدار درخواستی بیشتر از نیاز حراج باشد، فقط به اندازهای میفروشد که هدف حراج پوشش داده شود. خریدار میتواند بخشی از وثیقه را هم بخرد و بقیه را برای خریداران دیگر بگذارد.
یک ویژگی این قرارداد در عمل اهمیت زیادی دارد. قرارداد اول وثیقه را به خریدار تحویل میدهد، در صورت درخواست قرارداد خریدار را فراخوانی میکند28 و فقط بعد از آن زر را از او میگیرد؛ همه اینها در یک تراکنش. خریدار در همین فاصله میتواند وثیقه را در یک صرافی غیرمتمرکز بفروشد و زر حراج را از محل همان فروش بپردازد. پس برای شرکت در حراج، سرمایه اولیه لازم نیست.
زر حاصل از فروش به ترازنامه واریز میشود. وقتی هدف حراج کامل پوشش داده شد، قرارداد حراج را میبندد و وثیقه فروختهنشده را به صندوق برمیگرداند. صاحب صندوق میتواند آن را برداشت کند.
گام سوم: بازنشانی حراج
حراج بیپایان ادامه پیدا نمیکند. اگر ۱۴۰ دقیقه از شروع بگذرد، یا قیمت به کمتر از ۴۰ درصد قیمت شروع برسد29، قرارداد دیگر خریدی را نمیپذیرد. با منحنی فعلی، قیمت در دقیقه ۱۳۸ به زیر ۴۰ درصد میرسد؛ پس در عمل همین مرز زودتر فعال میشود.
در این وضعیت هر کسی میتواند حراج را بازنشانی کند30. قرارداد قیمت شروع تازه را از قیمت فعلی اوراکل میگیرد، زمانسنج را از صفر شروع میکند و به فراخواننده همان پاداش شروع را میپردازد. به این ترتیب اگر بازار در طول حراج جابهجا شده باشد، وثیقه به قیمتی بسیار دور از بازار فروخته نمیشود.
حاکمیت پروتکل در شرایط اضطراری میتواند آغاز حراج، بازنشانی یا خرید را موقتاً متوقف کند و در خاموشی اضطراری سامانه، حراج فعال را لغو کند.
یک مثال عددی
صندوقی از نوع «اتر الف» را در نظر بگیرید که نسبت نقد شدنش ۱۴۹ درصد است. صاحب صندوق ۱٬۴۹۰٬۰۰۰ زر اتر وثیقه گذاشته و ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ زر بدهی دارد؛ یعنی دقیقاً روی مرز ایستاده است.
قیمت اتر ۱۰ درصد پایین میآید و پس از اعمال در اوراکل، ارزش وثیقه به ۱٬۳۴۱٬۰۰۰ زر میرسد. صندوق ناامن میشود و یک حافظ نقد شدن را آغاز میکند:
- هدف حراج ۱٬۱۳۰٬۰۰۰ زر میشود؛ ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ زر بدهی بهاضافه ۱۳۰٬۰۰۰ زر جریمه.
- حافظی که نقد شدن را آغاز کرده، ۱٬۴۳۰ زر پاداش میگیرد.
- حراج از قیمت اوراکل شروع میشود. پس از ۴٫۵ دقیقه قیمت به ۹۷ درصد میرسد و خریداری که فروش اتر در صرافی را با این تخفیف سودآور میبیند، کل هدف حراج را میخ رد.
- خریدار برای ۱٬۱۳۰٬۰۰۰ زر، اتری به ارزش بازار ۱٬۱۶۴٬۹۴۸ زر برمیدارد.
- اتری به ارزش ۱۷۶٬۰۵۲ زر فروخته نمیشود و به صندوق برمیگردد.
ترازنامه ۱٬۱۳۰٬۰۰۰ زر دریافت کرده است. ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ زر آن بدهی صندوق را پوشش میدهد و پس از کسر پاداش حافظ، حدود ۱۲۸٬۵۰۰ زر به مازاد سامانه اضافه میشود. هزینه این نقد شدن برای صاحب صندوق ۱۶۴٬۹۴۸ زر است: ۱۳۰٬۰۰۰ زر جریمه و باقی آن تخفیف حراج.
پارامترهای فعلی
نسبت نقد شدن هر نوع صندوق:
| نوع وثیقه | طرح الف | طرح ب |
|---|---|---|
| اتر | ۱۴۹٪ | ۱۲۵٪ |
| اتر سهامگذاریشده لیدو | ۱۴۹٪ | ۱۲۵٪ |
| رپد بیتکوین | ۱۴۹٪ | ۱۲۵٪ |
| دای | ۱۲۵٪ | ۱۱۱٪ |
| چینلینک | ۱۶۷٪ | ۱۴۳٪ |
| آربیتروم | ۱۶۷٪ | ۱۴۳٪ |
| آوه | ۱۶۷٪ | ۱۴۳٪ |
پارامترهای حراج، که در حال حاضر برای همه انواع وثیقه یکسان است:
| پارامتر | مقدار |
|---|---|
| جریمه نقد شدن | ۱۳٪ |
| ضریب قیمت شروع | ۱۰۰٪ قیم ت اوراکل |
| حداکثر عمر حراج پیش از بازنشانی | ۱۴۰ دقیقه |
| کف قیمت پیش از بازنشانی | ۴۰٪ قیمت شروع |
| پاداش شروع | ۳۰۰ زر بهاضافه ۰٫۱٪ هدف حراج |
| سقف بدهی همزمان در حراج، برای هر نوع وثیقه | ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ زر |
| حداقل بدهی هر صندوق | ۱٬۰۰۰ زر |
| تأخیر ماژول امنیتی اوراکل | ۱ ساعت |
منحنی قیمت در حراجهای اتر، رپد بیتکوین، دای، چینلینک، آربیتروم و آوه قیمت را هر ۹۰ ثانیه ۱ درصد کم میکند. این مقادیر را در شهریور ۱۴۰۵ از قراردادهای روی زنجیره خواندهایم و ممکن است با تصمیم حاکمیت تغییر کنند.
شرکت در حراج
هر نشانیای میتواند نقد شدن صندوقها را آغاز کند، در حراجها خرید کند یا حراجهای متوقف را بازنشانی کند. نحوه پایش حراجها، آمادهسازی حساب، خرید با سرمایه خود یا بدون آن و خطاهای رایج را در راهنمای حافظ حراج وثیقه توضیح دادهایم.
چرا حراج هلندی؟
طراحی قدیمیتر میکردائو31 از حراج انگلیسی32 استفاده میکرد. در آن روش خریداران پیشنهاد میدادند، هر پیشنهاد باید از قبلی بالاتر میبود و زر پیشنهادها تا پایان حراج قفل میماند. در ۲۲ اسفند ۱۳۹۸، وقتی قیمت اتر در کمتر از یک روز نزدیک به نصف شد، شبکه اتریوم شلوغ شد و بسیاری از خریداران نتوانستند پیشنهاد بدهند. چند حراج با پیشنهاد صفر بسته شد و آن پروتکل میلیونها دلار بدهی بیپشتوانه پیدا کرد. حراج هلندی پاسخ همین تجربه است و زربان هم آن را به کار گرفته است.
کارایی حراج هلندی از چند ویژگی میآید:
- تسویه در یک تراکنش: خریدار منتظر پایان حراج نمیماند و زرش هم جایی قفل نمیشود. خرید و تسویه همزمان انجام میشود.
- شرکت بدون سرمایه اولیه: چون قرارداد وثیقه را پیش از دریافت زر تحویل میدهد، هر ربات حافظی میتواند وثیقه را در همان تراکنش در بازار بفروشد و بهای آن را بپردازد. شرکت در حراج به داشتن موجودی زر وابسته نیست و خریداران بیشتری وارد رقابت میشوند.
- پیشنهاد پایین برنده نمیشود: در حراج انگلیسی، اگر خریداران کم باشند، یک پیشنهاد پایین میتواند تا پایان مهلت دستنخورده بماند و برنده شود. در حراج هلندی قیمت را منحنی تعیین میکند، نه خریدار، و همه در هر لحظه یک قیمت میبینند.
- قیمتی نزدیک به بازار: قیمت آهسته پایین میآید و خریدار وقتی میخرد که تخفیف فقط هزینه تراکنش و لغزش قیمت در صرافی را پوشش دهد. با رقابت چند حافظ، حراج معمولاً در همان چند دقیقه اول و با تخفیفی چند درصدی بسته میشود.
- قیمت شروع نامناسب مانع فروش نمیشود: اگر قیمت اوراکل بهخاطر تأخیر یکساعته از بازار بالاتر باشد، قیمت حراج در چند دقیقه به قیمت بازار میرسد. کاهش ۱۰ درصدی فقط ۱۵ دقیقه طول میکشد.
- فروش بخشبخش: خریداران میتوانند بخشی از وثیقه را بخرند و سقف بدهی همزمان در حراج هم مانع میشود که حجم زیادی وثیقه یکباره به بازاری کمعمق سرازیر شود.
- بازنشانی بهموقع: اگر خریداری پیدا نشود، حراج پیش از رسیدن به قیمتهای بسیار پایین متوقف میشود و با قیمت تازه دوباره شروع میشود.
- انگیزه برای شروع: پاداش ثابت ۳۰۰ زری هزینه تراکنش را پوشش میدهد، پس حتی نقد کردن صندوقهای کوچک هم برای حافظان صرف دارد. کارمزد پایین شبکه آربیتروم هم این آستانه را پایینتر آورده است.
چرا انباشت بدهی بیپشتوانه بعید است؟
بدهی بیپشتوانه33 یعنی بدهیای که پس از فروش کامل وثیقه هنوز پرداخت نشده باقی بماند. این اتفاق فقط وقتی رخ میدهد که ارزش وثیقه پیش از نقد شدن از خود بدهی کمتر شود. هر دو سامانه زربان لایههایی دارند که رسیدن به این نقطه را دشوار میکند، اما این لایهها در دو سامانه یکسان نیستند.
در بازار سپرده و وام
- فاصله امن میان آستانه و زیان: وقتی شاخص سلامت یک موقعیت اتر به ۱ میرسد، ارزش وثیقه هنوز ۱۲۱ درصد بدهی است. برای آنکه بدهی بیپشتوان ه شکل بگیرد، قیمت اتر باید ۱۳٫۴ درصد دیگر پایین بیاید، بیآنکه در این فاصله هیچ نقدکنندهای وارد شود. این عدد برای رپد بیتکوین ۲۱ درصد و برای آربیتروم ۳۰٫۷ درصد است.
- نقد کردن بیدرنگ و سودآور است: هر نشانیای بدون مجوز میتواند موقعیت ناامن را نقد کند و پاداش ۵ تا ۱۰ درصدی بگیرد. نقد کردن در یک تراکنش و به قیمت اوراکل انجام میشود و منتظر هیچ حراجی نمیماند. شبکه آربیتروم هم هر چند دهم ثانیه یک بلوک میسازد و کارمزدش پایین است، پس فاصله میان ناامن شدن موقعیت و نقد شدن آن کوتاه میماند.
- هر نوبت فقط نیمی از بدهی: سقف تسویه ۵۰ درصدی باعث میشود وثیقه یک موقعیت بزرگ یکجا به بازار نریزد. نقدکنندگان وثیقه را در چند نوبت برمیدارند و در بازار میفروشند و لغزش قیمت کمتر میشود.
در سامانه استیبلکوین زر
- فاصله امن بزرگتر: قیمت اتر پس از رسیدن به قیمت نقد شدن باید حدود ۳۳ درصد دیگر در طرح الف و ۲۰ درصد دیگر در طرح ب پایین بیاید تا ارزش وثیقه از بدهی کمتر شود. در صندوقهای چینلینک، آربیتروم و آوه این فاصله در طرح الف ۴۰ درصد است. تنها طرحی که فاصلهاش حدود ۱۰ درصد است، طرح ب دای است؛ وثیقه آن خودش استیبلکوین دلاری است و قیمتش نوسان چندانی ندارد.
- حراج سریع و رقابتی: آغاز حراج، خرید و بازنشانی به مجوز نیاز ندارد. پاداش ثابت ۳۰۰ زری هزینه آغاز حراج را پوشش میدهد و خریداران بدون سرمایه اولیه هم میتوانند در حراج شرکت کنند. به همین دلیل حراج معمولاً در همان چند دقیقه اول بسته میشود.
- فشار فروش کنترلشده: سقف بدهی همزمان در حراج مانع میشود که حجم زیادی وثیقه یکباره به بازار سرازیر شود. حداقل بدهی ۱٬۰۰۰ زری هر صندوق هم تضمین میکند که هیچ صندوقی آنقدر کوچک نشود که نقد کردنش برای حافظان صرف نداشته باشد.
- مازاد، کسری را جبران میکند: جریمه ۱۳ درصدی هر نقد شدن و کارمزد ثباتی که صندوقها پیوسته میپردازند، به مازاد34 ترازنامه اضافه میشود. اگر حراجی کمتر از بدهی صندوق زر جمع کند، ترازنامه کسری را از همین مازاد پوشش میدهد. قرارداد ترازنامه بدهی حاصل از نقد شدن را حدود ۶ روز و ۱۲ ساعت در صف نگه میدارد35 تا درآمد حراجها برسد، و تا وقتی بدهی پوششدادهنشدهای وجود داشته باشد، اجازه نمیدهد مازاد از ترازنامه خارج شود.
- اوراکل مقاوم در برابر دستکاری: قیمت هر وثیقه از میانه36 قیمتهایی به دست میآید که چند امضاکننده منتشر میکنند و ماژول امنیتی اوراکل آن را یک ساعت دیرتر اعمال میکند. پس یک منبع قیمت نادرست یا یک جهش کوتاه در بازار، موجی از نقد شدنهای بیدلیل راه نمیاندازد.
- سقف بدهی برای هر نوع وثیقه: برای هر نوع صندوق سقف بدهی37 تعیین شده و این سقف برای داراییهای پرنوسانتر مانند چینلینک، آربیتروم و آوه پایینتر از اتر و بیتکوین است. حتی اگر یک دارایی رفتاری غیرعادی داشته باشد، بدهیای که روی آن ساخته شده محدود میماند.
جمعبندی
بعید بودن به معنای ناممکن بودن نیست. اگر قیمت یک دارایی در مدتی بسیار کوتاه بیش از فاصله امن آن سقوط کند و در همان مدت هیچ نقدکننده یا حافظی وارد نشود، بخشی از بدهی میتواند بیپشتوانه بماند. اما برای رسیدن به این نقطه، چند اتفاق کماحتمال باید همزمان رخ دهند. در سامانه استیبلکوین زر، حتی در آن حالت هم مازاد ترازنامه نخستین لایه جبران است.
چطور از نقد شدن وثیقه جلوگیری کنیم؟
در بازار سپرده و وام
- شاخص سلامت را از ۱ دور نگه دارید. وام را تا مرز آستانه نگیرید؛ هرچه شاخص بالاتر باشد، موقعیت نوسان بیشتری را تحمل میکند.
- بدهی را کم کنید یا وثیقه اضافه کنید. بازپرداخت بخشی از بدهی معمولاً شاخص را سریعتر بالا میبرد.
- قیمت دارایی وامگرفتهشده را هم زیر نظر بگیرید. شاخص سلامت فقط با افت قیمت وثیقه پایین نمیآید؛ اگر قیمت داراییای که وام گرفتهاید بالا برود، بدهی شما هم بیشتر میشود.
در سامانه استیبلکوین زر
- نسبت وثیقه صندوق را از نسبت نقد شدن دور نگه دارید. صندوقی که درست روی مرز است، با کوچکترین افت قیمت نقد میشود.
- وثیقه اضافه کنید یا بخشی از زر را بازپرداخت کنید.
- کارمزد ثبات را در نظر بگیرید. بدهی صندوق با گذشت زمان بیشتر میشود و صندوقی که امروز امن است، ممکن است چند ماه بعد بدون هیچ تغییری در قیمت به آستانه برسد.
- از تأخیر اوراکل استفاده کنید. افت قیمت بازار یک ساعت بعد به صندوق میرسد و در همین فاصله میتوانید صندوق را امن کنید.