زربان چیست؟
زربان پلتفرمی مالی و غیرمتمرکز1 روی بلاکچین است که آن را برای کاربران ایرانی ساختهایم. روی این پلتفرم چهار سرویس اجرا میشود و از دو مسیر مستقل در دسترساند: رابط کاربری غیرامانی روی zarban.io، و زربان سازمانی که همان سرویسها را بهصورت امانی2 روی API عرضه میکند.
این بخش از مستندات را به ترتیب مسیر سازمانی چیدهایم: اول محصولات سازمانی، بعد مفاهیمی که برای طراحی آنها لازم است، و در انتها پروتکل غیرامانی و مرجع قراردادهای روی زنجیره.
چهار سرویس
- واریز و برداشت رمزارز — هر حساب روی شبکههای پشتیبانیشده آدرس واریز اختصاصی میگیرد و موجودیاش را به نشانیهای بیرونی میفرستد. سرویس هم دارایی بومی شبکه را پشتیبانی میکند و هم توکن قراردادی را.
- سپردهگذاری ریالی — کاربر موجودیاش را در استخر وامدهی میگذارد و مانده و سود را به ریال میبیند. نرخ سود شناور است و از کارمزد وامگیرندگان همان استخر میآید.
- وام — کاربر رمزارزش را بهعنوان وثیقه قفل میکند و در برابر آ ن وام ریالی میگیرد. مبلغی که میتواند بگیرد، از نسبت وثیقه به بدهیِ طرح انتخابی به دست میآید.
- گواهی وثیقه — لینکی که گیرنده با آن، بدون حساب کاربری، رمزارز را وثیقه میگذارد و در برابرش بدهی ریالی برای کسبوکار ساخته میشود؛ هر کس لینک را داشته باشد، وضعیت موقعیت را میبیند.
هر چهار سرویس روی یک مجموعه قرارداد هوشمند اجرا میشوند. آنچه میان دو مسیر تغییر میکند، منطق مالی نیست؛ محل نگهداری کلید خصوصی است — نکتهای که تقریباً هر پاسخ فنی دیگری به آن برمیگردد.
دو مسیر دسترسی
| پروتکل غیرامانی | زربان سازمانی | |
|---|---|---|
| رابط | رابط کاربری zarban.io | API روی hd.zarban.io |
| کلید خصوصی | در کیف پول کاربر میماند | زربان در سرویس HD نگه میدارد |
| امضای تراکنش | کاربر، با کیف پول خودش | سرویس HD، به نیابت از حساب |
| هویت کاربر | آدرس کیف پول | حساب زربان، متعلق به سازمان شما |
| م صرفکننده | کاربر نهایی، مستقیم | سرویس شما، بهصورت برنامهنویسیشده |
پروتکل غیرامانی
کاربر با کیف پول شخصی وارد zarban.io میشود و هر تراکنش را خودش امضا میکند. دارایی در قرارداد هوشمند و زیر کنترل همان کیف پول میماند و موقعیت او روی زنجیره ثبت است؛ پس مستقل از سایت زربان هم میتوان آن را دید و دنبال کرد.
در این مسیر، سرویسها با این نامها ارائه میشوند:
- زرگری — کاربر رمزارزش را بهعنوان وثیقه قفل میکند و در برابر آن استیبلکوین زر ضرب میکند؛ یعنی موقعیتی بدهی و بیشوثیقه3 میسازد. همین سازوکار زیربنای گواهی وثیقه است.
- سپرده و وام — استخر نقدینگی که سپردهگذار و وامگیرنده را به هم وصل میکند: سپردهگذار از کارمزد وامگیرندگان سود میگیرد و وامگیرنده با وثیقهگذاری رمزارز وام میگیر د.
- تبدیل — رابط کاربری زربان روی قراردادهای هوشمند یونیسواپ4؛ مسیریابی و اجرا را یونیسواپ انجام میدهد و رمزارز مقصد مستقیم به کیف پول کاربر میرود.
زربان سازمانی
سرویس شما برای هر کاربر یک حساب در زربان میسازد و آن را با شناسه داخلی خودتان (externalId) به کاربر گره میزند. از آن پس همه عملیات را با فراخوانی API انجام میدهید؛ کاربر نهایی کیف پول ندارد و تراکنشی امضا نمیکند. زربان کلیدهای خصوصی را در سرویس HD نگه میدارد و در پاسخ هیچ فراخوانی برنمیگرداند.
روی این حسابها، جز چهار سرویس بالا، انتقال داخلی میان حسابهای همان سازمان هم در دسترس است — جابهجایی موجودی، بدون تراکنش روی زنجیره.
هر سرویس با دسترسی جداگانهای در سطح سازمان فعال میشود؛ فهرست دسترسیهای فعال را از GET /tenants/{id} بخوانید.
برای تصمیمگیری درباره دامنه محصول، از راهنم ای مدیر محصول شروع کنید و برای پیادهسازی، از راهنمای یکپارچهسازی سازمانی.
از کجا شروع کنم؟
- تصمیم درباره دامنه محصول — راهنمای مدیر محصول
- پیادهسازی روی API — راهنمای یکپارچهسازی سازمانی
- دریافت دسترسی سازمانی — سازمانها را بهصورت دستی میسازیم؛ درخواست خود را از صفحه کسبوکار ثبت کنید.
- استفاده مستقیم از پروتکل — zarban.io با کیف پول شخصی.